کاهش آثار بلایای طبیعی با تکیه بر دانش روز

شهروندآنلاین از برگزاری دومین کنفرانس و جشنواره بین‌المللی طراحی گنسای گزارش می‌دهد

مخاطرات تاثیرگذار در زندگی انسان‌ها از زمان‌های گذشته تا به امروز، حتی با وجود پیشرفت‌های وسیع در تکنولوژی و فناوری نیز کاهش نیافته است. مخاطراتی که هنوز بسیار شایع بوده و چالش‌های بسیاری را برای جامعه بشری ایجاد می‌کند. از آنجایی که انسان قادر به کنترل رفتارهای طبیعی نیست، در نتیجه تنها راه درامان‌ماندن از خشم طبیعت، یادگیری روش‌هایی است که به کمک آنها بتواند در جهت کاهش آسیب‌ها و به حداقل‌رساندن خسارات ناشی از حوادث اقدام کند.

در دهه‌های اخیر مخاطراتی مانند سیل، خشکسالی، زلزله و… به دلیل تغییرات آب وهوایی افزایش پیدا کرده و میزان آسیب‌دیدگی‌های ناشی از آن نیز چندین‌ برابر شده است. در این میان کشورهایی که بیشترین برخورد را با حوادث طبیعی دارند، در پی ایجاد روش‌های نوینی هستند که بتوانند خسارات ناشی از بلایای طبیعی را به حداقل برسانند. کشور ژاپن یکی از کشورهایی است که سالیانه با حوادث متعددی روبه‌رو شده و پس از متحمل‌شدن آسیب‌های شدید، چندین‌سال است که به سمت استفاده از فناوری‌ها و ایده‌های نو برای مقابله با بحران‌ها رفته است. یکی از این فناوری‌ها، طراحی گنسای به معنی کاهش خسارات پس از فاجعه و کاهش قربانیان است.
گنسای به طراحی محصولاتی می‌پردازد که نه‌تنها در شرایط عادی در زندگی روزمره به آسانی به کار برده می‌شود بلکه در مواقع اضطراری ناشی از بلایا برای زنده‌ماندن، نجات، پناه‌دادن یا گریز نیز عملکرد ویژه‌ای دارند. استفاده از طراحی گنسای در کشوری مانند ایران نیز که یکی از 10 کشور سانحه‌خیز جهان است، از اهمیت و ضرورت خاصی برخوردار است. در همین راستا، نخستین جشنواره و کنفرانس طراحی گنسای در‌ سال96 برای نخستین‌بار در ایران برگزار شد.
امسال نیز جمعیت هلال‌احمر به‌عنوان نهادی که مسئولیت اصلی را در امر امدادونجات برعهده دارد، درصدد برآمد تا دومین جشنواره بین‌المللی گنسای را با همکاری دانشگاه کوبه دیزاین ژاپن در تهران برگزار کند. افتتاحیه این کنفرانس با حضور دکتر علی اصغر پیوندی، رئیس جمعیت هلال‌احمر، دکتر احمد سلطانی معاون آموزش، پژوهش و فناوری جمعیت هلال‌احمر، رزیتا فرزام، دبیرعلمی جشنواره و شاهین حیدری، رئیس پردیس هنرهای زیبا، صبح دیروز در دانشگاه تهران برگزار شد. در روز نخست این کنفرانس ایده‌ها و طرح‌های مفید و نوآورانه در زمینه کاهش خسارات ناشی از سوانح طبیعی داوری شده و به ایده‌های برتر هدایایی داده شد. امروز نیز کارگاه‌هایی با عناوین چگونگی تغذیه مناسب و بهره‌وری مفید در بسته‌بندی مواد غذایی درشرایط بحران و بررسی الگوهای رفتاری کودکان در زمان حوادث با همکاری استادان برجسته ژاپنی برگزار می‎شود.


رئیس جمعیت هلال‌احمر در دومین کنفرانس بین‌المللی طراحی گنسای تأکید کرد:

تمرکز بر پیشگیری و کاهش اثرات بلایا با رویکرد علمی-پژوهشی

جمعیت هلال‌احمر متولی اصلی رسیدگی به بحران‌ها در امدادونجات است و در عین حال که به وظیفه ذاتی خود ‏عمل می‌کند، تلاش دارد از دانش روز و تجربیات استادان، دانشگاهیان و سازمان‌های پژوهشی در رویکرد علم محور خود در ‏مسئولیت‌هایش بهره ببرد. همان‌طور که رئیس جمعیت هلال‌احمر می‌گوید کارهای جدی در این راستا انجام شده، اما راه نرفته ‏بسیار زیاد است. دکتر علی اصغر پیوندی در دومین کنفرانس بین‌المللی طراحی گنسای، برگزاری این جشنواره را کمک‌کننده به ‏جمعیت هلال‌احمر توصیف کرد تا به وظایف خود جامه عمل بپوشاند. وی ضمن تشکر و قدردانی از استادان دانشگاه کوبه ژاپن و ‏استادان پردیس هنرهای زیبای دانشگاه تهران برای برگزاری کنفرانس، گفت: «همان‌طور که می‌دانید این دومین جشنواره بین‌المللی ‏گنسای است که در ایران برگزار می‌شود و امیدواریم بتوانیم برای اهداف عالی هلال‌احمر حرکت کنیم و به شعارهای عالی ‏فدراسیون جهانی صلیب‌سرخ و هلال‌احمر بیشتر نزدیک شویم.» پیوندی با اشاره به روز برگزاری این کنفرانس که در تقویم روز ‏کاهش بلایای طبیعی نام‌گذاری شده، تصریح کرد: «می‌توان این مناسبت را برای ارتقای تعامل درون بخشی و بین ‏دستگاهی در کاهش اثرات زیانبار بلایای طبیعی به فال نیک گرفت؛ متاسفانه ایران عزیز ما با اقلیم گسترده و زیبایش زمینه رخ ‏دادن بلایای طبیعی بسیاری بوده و شاید بتوان گفت ما جزو 10 کشور بلاخیز دنیا هستیم. ما در جمعیت هلال‌احمر و دیگر ‏نهادها دست به دست هم می‌دهیم تا اثرات زیانبار بلایای طبیعی را همچون زلزله و سیل و دیگر بلایای طبیعی کاهش دهیم و ‏شرایطی ایجاد کنیم که مردم ما در مواجهه با این بحران‌ها رنج کمتری متحمل شوند و بتوانند سریع‌تر به زندگی عادی خود ‏بازگردند.»

استناد به دانش روز و خروج از روش‌های سنتی یک مقوله جدی است

رئیس جمعیت هلال‌احمر در این کنفرانس از همه کسانی که باعث بروز این نقطه تلاقی ارتباط صنعت و دانشگاه شده‌اند، تشکر ‏کرد و گفت: «ما در مدیریت بحران‌ها باید نگاه جدی به دانش روز داشته باشیم و برنامه‌ریزی‌ها و آینده‌نگری‌هایمان براساس ‏تجربیات و دانش روز طراحی شود تا بتوانیم بر این اساس کارهایمان را پیش ببریم.» وی با بیان این‌که استناد به دانش روز و خروج ‏از روش‌های سنتی یک مقوله جدی است، یادآور شد: «شاید تا امروز فرصت‌های زیادی را از دست داده باشیم؛ فرصت‌هایی که می‌‏توانست به نجات جان یک انسان منجر شود یا به کاهش مصدومیت انسانی دیگر کمک کند. یکی از مسئولیت‌های جدی ‏جمعیت هلال‌احمر، رسیدگی به بحران‌ها و کاهش اثرات سوء حوادث است.» پیوندی با بیان این نکته ادامه داد: «ما متولی اصلی ‏رسیدگی به بحران‌ها در امدادونجات هستیم و همیشه این نگاه را داریم؛ در عین حال که به وظیفه ذاتی خود عمل می‌کنیم باید ‏بتوانیم از دانش روز و تجربیات استادان و دانشگاهیان و سازمان‌های پژوهشی بهره‌مند شویم. کارهای جدی هم در این راستا ‏انجام شده، اما راه نرفته بسیار زیاد است. اقدامات هلال‌احمر در این راستا براساس تجربیات و مهارت نیروی انسانی ‏متخصص و فداکاری داوطلبان جمعیت بوده است. عزیزان و خدمتگزارانی از 95‌سال قبل طی سال‌ها فعالیت بی‌طرفانه و ‏بشردوستانه این اعتبار را برای جمعیت هلال‌احمر کسب کرده‌اند که لازم است این اعتبار علمی‌تر و کیفی‌تر و توسعه یافته‌تر ‏پیش برود.‏»

ضرورت توجه به پیشگیری و کاهش آلام در مدیریت علمی بحران‌ها

پیوندی خطاب به حاضران در جلسه عنوان کرد: «شما بزرگواران می‌دانید که در بحث مدیریت علمی بحران‌ها چندین مرحله ‏وجود دارد؛ پیش‌بینی، پیشگیری، مواجهه و کاهش آلام و نهایتا ارزیابی. بحث جدی، پیشگیری و کاهش آلام است که در مدیریت ‏علمی بحران‌ها بسیار اهمیت دارد. دقیقا همین نکته‌ای که بنا دارم بر آن تأکید کنم و بارها و بارها در همایش‌ها و جلسات ‏مختلف اشاره کرده‌ام، نقشی که هلال‌احمر می‌تواند در پیشگیری و کاهش آلام داشته باشد. ما بیشتر با این نگاه کار کردیم که ‏به شکل واکنشی و انفعالی با حوادث و بلایا مواجه شویم. در این میان شاید بیشتر منتظر بودیم تا حادثه‌ای اتفاق بیفتد، مثلا ‏زلزله‌ای روی دهد یا سیلی جاری شود و امدادگران و نجاتگران هلال‌احمر به کمک مردم بشتابند و جان آنها را نجات دهند. ‏البته این جنبه، یکی از اساسی‌ترین وظایف ماست؛ اما وظیفه بزرگتر این است که نگذاریم انسان‌ها در حوادث دچار آسیب ‏شوند که این مبحث به موضوع پیشگیری و کاهش آلام برمی‌گردد و در مدیریت بحران‌ها حرف اصلی را می‌زند.» ‏

آموزش کمتر از 10‌درصدی جامعه و هشدار ریسک بروز حوادث 80‌درصدی

‏رئیس جمعیت هلال‌احمر یادآور شد: «یکی از مهمترین فاکتورها در موضوع پیشگیری و کاهش آلام، آموزش‌های همگانی است. ‏برآورد‌های پژوهشی نشان داده که کمتر از 10‌درصد مردم ما آموزش مقابله با حوادث را دیده‌اند و با ریسک بروز حوادث در ‏کشور که عددی حدود 80‌درصد است، فاصله بسیار زیادی داریم. این وظیفه ما به‌عنوان جمعیت هلال‌احمر و دیگر ارگان‌ها و ‏مردم عزیزمان است که دست به دست هم بدهیم و بتوانیم این کار مهم و اساسی را در جامعه بیشتر گسترش دهیم.» پیوندی با ‏بیان این‌که پیشگیری ارزان‌ترین راه و مفیدترین و موثرترین راه رسیدن به کاهش اثرات حوادث و آلام است، تأکید کرد: «رسیدن ‏به این هدف، نیازمند مشارکت مردم است و بدون مشارکت عمومی جامعه مطمئنا این کار بی‌نتیجه خواهد ماند. ضرورت تعامل ‏همه سازمان‌ها و مردم در ارتقای آگاهی عمومی نسبت به بلایا و حوادث طبیعی یک موضوع بسیار جدی است و باید مورد توجه ‏قرار بگیرد.» ‏
رئیس جمعیت هلال‌احمر تأکید کرد: «ما به‌عنوان مسئولان اجرایی کشور، جمعیت هلال‌احمر، وزارت کشور، وزارت بهداشت و ‏وزارت صنعت و همه ارگان‌ها و سازمان‌ها وظیفه داریم شرایطی ایجاد کنیم تا مردم بتوانند براساس آموزش‌های همگانی، ‏خودشان را به آمادگی کافی برای مواجهه با بلایا برسانند؛ به بیان دیگر به خودامدادی که مدنظر ماست، برسند. اگر به مردم ‏آموزش می‌دهیم که کیف نجات در محل کار و وسیله نقلیه‌شان داشته باشند، اگر به آنها آموزش می‌دهیم وسایل سنگین را در ‏جای مناسب تثبیت کنند، باید شرایطی فراهم کنیم تا مردمی که آموزش دیده‌اند، بتوانند از این امکانات به درستی بهره ببرند ‏و به مرور زمان به جامعه آماده برسیم.»

نگاه ویژه معاونت آموزش و پژوهش هلال‌احمر به رویکرد علمی در مدیریت بحران

به گفته پیوندی جمعیت هلال‌احمر براساس برنامه توسعه ششم یک سازمان اصلی و پیشگام در آموزش همگانی است؛ و قطعا ‏به تنهایی نمی‌تواند این کار مهم را انجام دهد. همه سازمان‌ها و وزارتخانه‌ها و دستگاه‌ها که به شکل مستقیم و غیرمستقیم ‏درگیر این مباحث هستند، باید با هم به یک تعامل درونی و بیرونی برسند تا از این طریق بتوانند بحث پیشگیری را جامه عمل ‏بپوشانند. پیوندی با بیان این‌که ما شاید نتوانیم جلوی وقوع سیل و زلزله را بگیریم، گفت: «اما می‌توانیم با پیشگیری و تمهیدات ‏لازم اثرات بلایای طبیعی را کاهش و جان انسان‌های بیشتری را نجات دهیم. بر همین اساس ما در معاونت آموزش و ‏پژوهش هلال‌احمر نگاهی ویژه‌ به رویکرد علمی در مدیریت بحران داریم و علاوه بر وظیفه ذاتی خود در امدادرسانی و ‏کمک‌رسانی به مردم بحران‌زده، آن نگاه عملی را به وظیفه ذاتی خود اضافه می‌کنیم.» به گفته دکتر پیوندی، ایجاد مرکز نوآوری ‏و شتابدهی هلال و ایجاد کارگروه‌های مشترک با حضور استادان دانشگاه و پژوهشگران علاوه بر استفاده از مراکزی که این ‏مباحث علمی را دنبال می‌کنند، می‌تواند هلال‌احمر را به این هدف نزدیک‌تر کند. ‏
‏ ارتباط تنگاتنگ صنعت و دانشگاه و رویکرد علم محور در وظایف، از مهمترین تاکیدات پیوندی در این مراسم بود. او در پایان از ‏همه دانشجویان ایرانی و ژاپنی و همه کسانی که برای کاهش اثرات بلایای طبیعی گام برمی‌دارند، تشکر کرد و گفت: «‏این مردم هستند که به جمعیت هلال‌احمر قدرت و قوت می‌دهند. ما با کمک آنها می‌توانیم رنج و آلام دردمندان را کاهش دهیم‏‏. این کاهش آلام گاهی در سیل و زلزله است و گاهی در ارتقای آموزش‌های همگانی در جامعه و پیشگیری که پیش از حوادث ‏دنبال می‌شود. در این روزها شاهد خدمت‌رسانی به دلباختگان امام حسین(ع) توسط امدادگران و داوطلبان هلال‌احمر هستیم و این ‏هم نوعی دیگر از جلوه اتحاد و همدلی در راستای کاهش آلام است. افتخار و وظیفه ذاتی ما این است که خادم ‏کوچکی برای زائران عتبات باشیم؛ در کنار زائران بودن و کمک به جلوگیری از ایجاد حادثه هم یکی از آنهاست. در عین حال ‏همه باید دست به دست هم بدهیم تا نشاط و امید در جامعه بیشتر و بهتر شود؛ چیزی که همه ما در شرایط فعلی به آن نیاز ‏داریم یک انسجام درونی برای گذشتن از مسیر سخت و بهره‌گیری از رهنمودهای رهبر معظم انقلاب است.» ‏

 

ارسال دیدگاه

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

از اینکه دیدگاه خود رو با ما در میان گذاشتید، خرسندیم.