ناجیان درخت‌های تشنه

گزارش شهروندآنلاین از تلاش گروه پایش درختان گذر در خمینی‌شهر اصفهان

مهتاب جودکی| مرد میانسال ابروهایش را درهم می‌کشد و از زبان درخت می‌خواند: «بر لب جویم و از سوز عطش می‌میرم.» آسفالت خیابان چنار صدساله را خفه کرده و جوی بی‌آب است. شبیه این درخت در محله‌های خمینی‌شهر کم نیست. گروهی 14نفره، «ورنوسفادران»، «خوزان» و «فروشان» را خیابان به خیابان و کوچه به کوچه گشته‌اند تا آنها را پیدا کنند؛ درختانی که آب به آنها نمی‌رسد، آسفالت و کاشی دورشان را گرفته و نزدیک است که بخشکند. آنها از اردیبهشت امسال تصویر این درختان گرفتار را ثبت کردند و به همه نشان دادند:

کوچه لاله 34؛ پنج درخت گرفتار در آسفالت، کوچه لاله 40؛ چهار درخت گرفتار در آسفالت، کوچه شماره 28؛ دو درخت قطع شده، کوچه معلم 8 درخت گرفتار در آسفالت، خیابان اسفریز، رو‌به‌روی مدرسه شهید کدخدایی؛ همه درختان در معرض خطر و…
تعداد درخت‌ها آن‌قدر زیاد بود که بالاخره شهرداری خمینی‌شهر اصفهان هم پای کار آمد: درطول 6ماه، وضع 1500 درخت اصلاح شد و نوبت درختان دیگر هم خواهد رسید.

رصد 1800 چنار صدساله

مرد میانسال می‌گوید: «40متر ارتفاعشِس. ببینید چه درخت سبزیِستا. این اِز حالا نیس که. صد سالشِس. اِز زاینده‌رود آب می‌خوردِس. این‌جا 900 تا درخت هس. هیچ کدومش هم تازه نیست، نیگاه کن، همِش سالمنده. اینا رو ما مواظبت کردیم که زنده موند. اِگِه چار روز آب نخورندا، موردونه، میفتِد به جونشون، میخورِدِشون.»
او به گروه پایش درختان، ردیف چنارهایی را در کوچه ١١٠ خیابان شریعتی شمالی خمینی‌شهر نشان می‌دهد که روزگاری از قنات ورنوسفادران آب مي‌خوردند. اواسط شهریور، ماجرای آب در این خیابان میان اهالی این کوچه و پیمانکاران جهاد کشاوزی چالشی به پا کرده بود. پیمانکار می‌خواست به موازات جوى آب قدیمی در محله صحرا، لوله‌اى تعبيه كند و سهم آب باغات شرق محله را در آن لوله بسُراند. مردم نگذاشتند و کار بالا گرفت و دست آخر نمایندگان جهاد و فرمانداری و شهرداری میانجی شدند و صورت‌جلسه‌ای با این مضمون تهیه شد: «جهاد كشاورزى متعهد و موظف است كه هر هفته يكبار جوى را ‌تر كند.» تا حقابه درختان اين محله محفوظ بماند. هرچند اعضای گروه پایش می‌گویند این میزان آب برای چنارهای کهن كوچه‌هاى ١١٠ تا ١١٨ خيابان شريعتى شمالى کافی نیست، چون «چند صدمتر بالاتر، همين جوى‌ها متروك شده و با خاك و نخاله‌هاى ساختمانى مسير آب روى آن مسدود است و ديگر امكان آبيارى درختان وجود ندارد.»

بمانیان، مسئول کمپین پایش درختان گذر در گفت‌وگو با شهروندآنلاین:
این کمپین از 7ماه پیش به راه افتاده و در این مدت با اطلاع‌رسانی درباره وضع هرکدام از درختان
موقعیت حدود 1500 درخت با کمک شهرداری اصلاح شده است

موتورسواری از راه می‌رسد که سه بچه ترک موتورش نشسته‌اند. او هم اهل همین خیابان است؛ خیابانی که به چنارهای کهنش معروف است اما اعضای گروه «پایش درختان گذر» تصویر درختان زیادی را در همین خیابان ثبت کرده‌اند که دورتادورشان سیمان و آسفالت و کاشی است و علاوه بر این، جوی کنارشان که در گذشته پرآب بود، مدت‌هاست خشکیده. مرد موتورسوار می‌گوید: «آب رو دارن می‌برن. میگن برای کشاورز، اما من با چشمام دیدم که آب میرفت برای یک باغ شخصی. چرا باید هزینه آب شرب اونها رو درخت زبون بسته بده؟ پیش معاون فرمانداری رفتم. بی‌فایده بود. آ میگن که قانون میگِد آب میره برای کشاورزا. قانون چیه س؟ قانون این درخته س! قانون اینِس که ما صدقه سر این درخت نفس می‌کشیم. درخت میراث گذشته‌هاس. من که نکاشتم، آبا و اجدادم کاشتِس. اما حداقل می‌تونم اِزِشون نگهداری کنم. که بعدا گردوخاک و سیل و آلودگی کمتر باشِد. اما کو گوشی شنوا؟ دور این درختا رو آسفالت که می‌کردندا، گفتیم آقا این درخته نفس‌کش می‌خواد، موجودی زنده‌س، اون‌وقت شما قیرداغ می‌ریزی پاش؟»
گزارش‌های گروه نجات درخت‌ها، قرار است راه نجات ریه‌های سبز خمینی‌شهر باشد. كوچه ١١٠ خيابان شريعتى شمالى حدود ١٨٠٠ اصله درخت چنار و كبوده قديمى دارد که بسیاریشان صد ساله‌اند. براساس این گزارش‌ها، از درختان قديمى كوچه‌باغ ١١٠ خيابان شريعتى شمالى، سه چنار قديمى را با اسيد سوزانده‌اند که كاملا خشك شده، پای چندين اصله چنار بالاى ١٠٠‌سال آهك ريخته و روى آن را با خاك پوشانده‌اند و این در اولین آبیاری درختان را مسموم خواهد کرد.
علی بمانیان، مسئول کمپین پایش درختان گذرها در گفت‌وگو با شهروندآنلاین می‌گوید: «این کمپین از هفت ماه پیش به راه افتاده و در این مدت با اطلاع‌رسانی درباره وضع هر کدام از درختان، موقعیت حدود 1500 درخت با کمک شهرداری اصلاح شده است.» به گفته او در طول فعالیت این گروه، جمعیت طبیعت یاران اصفهان هم یاری کردند و بعد از این گزارش‌ها، اصغر حاج حیدری، شهردار منطقه واکنش نشان داد؛ جلسه‌اى برگزار کرد، صحبت‌هاى اعضای گروه را شنيد و اصلاح وضع درخت‌ها شروع شد.

این‌بار شهرداری شنید

 

 

لوله آبى كه دقيقا به موازات جوى آب قديمى محله جاسازى شده است

عکس‌ها را در شبکه‌های مجازی مختلف پخش کردیم، بعد هم نامه‌ای نوشتیم خطاب به شهرداری که این درختان را نجات دهد؛ درختانی که بعضی‌هایشان مجاور جوی‌اند اما چون جوی آب را سیمان کرده‌اند یا بلوک گذاشته‌اند و دور درخت را بسته‌اند، هیچ آبی نصیب‌شان نمی‌شود

 

اعضای گروه پایش درختان گذرها خیلی اتفاقی دور هم جمع شدند. اردیبهشت امسال بود. یکی‌شان مهندس صنایع است و ماجرا را این‌طور تعریف می‌کند: «خیلی اتفاقی یکی از دوستانم متوجه شد که در کوچه‌ای از دو درخت همسن و مجاور هم، یکی‌شان خشک شده است. آسفالت دور یکی از درختان را طوری گرفته بود که آب به آن نمی‌رسید و درخت راه نفس‌کشیدن هم نداشت. دوستم وقتی متوجه این یک مورد شد، موضوع را با ما مطرح کرد و حواس ما هم جمع شد که موارد دیگر را رصد کردیم. خوب که توجه کردیم دیدیم که این مورد خیلی بیشتر از اینهاست. این شد که تصمیم گرفتیم همراه گروهی از بچه‌های محله‌های مختلف خمینی‌شهر این ماجرا را پیگیری کنیم؛ دو سه نفر بودیم و تبدیل شدیم به 14 داوطلب.» تصمیم این شد؛ محله‌های خمینی‌شهر بین اعضا تقسیم شود و همه از وضع درختان عکس بگیرند: «هر دو سه نفر یک محله را پوشش دادند. هر کس محله‌ای را انتخاب کرد که بیشتر با آن آشنایی داشت یا محل زندگی‌اش بود.»
جمال نصر یکی از آنها بود که عضو سمن طبیعت یاران اصفهان هم است. او می‌گوید: «درختان را در سه محله خمینی‌شهر شناسایی کردیم: ورنوسفادران، خوزان و فروشان. هر کدام که احوال بدی داشت، آدرسش را می‌نوشتیم و تصویرش را در گروهی می‌فرستادیم که می‌دانستیم شهرداری هم در آن حضور دارد. عکس‌ها را در شبکه‌های مجازی مختلف پخش کردیم، بعد هم نامه‌ای نوشتیم خطاب به شهرداری که این درختان را نجات دهد؛ درختانی که بعضی‌هایشان مجاور جوی‌اند اما چون جوی آب را سیمان کرده‌اند یا بلوک گذاشته‌اند و دور درخت را بسته‌اند، هیچ آبی نصیب‌شان نمی‌شود. این نامه را هم در فضای مجازی منتشر کردیم، این درخواست کاملا مردمی بود.»
عضو دیگر گروه می‌گوید: «بعد از این‌که عکس‌ها در محله سر و صدا کرد و و ماجرا به گوش شهرداری رسید، شهردار موضوع را با پیمانکاری مطرح کرد، آنها پای کار ماندند و از اردیبهشت تا دو هفته پیش 1500 درخت را اصلاح کردند.» این‌طور که اعضای گروه پایش می‌گویند، پیمانکار محله به محله پیش رفته و حالا وضع درختان دو محله خمینی‌شهر را اصلاح کرده است و کار محله سوم تازه شروع شده است. «علاوه بر این پیمانکار آسفالت، بعد از این درخت‌های جدید را درگیر نمی‌کند. این پیشنهاد ما بود و شهرداری خیلی خوب پذیرفت و همکاری کرد.»
معصومه قاسمی استقبال شهرداری خمینی‌شهر را خوب دیده: «حجم درختانی که گرفتارند زیاد است و ‏سرعت رسیدگی به آنها کم، اما درنهایت این اتفاق خوشایندی است. می‌دانم در شهرهای دیگر اصفهان هم ‏درختان زیادی به این وضع گرفتارند. این کار می‌تواند الگویی برای شهروندان و شهرداری‌های دیگر اصفهان ‏باشد.»‏
توجه شهرداری همه‌شان را حسابی خوشحال کرد؛ آن‌قدر که هفته پیش با تقدیرنامه‌ای از پیمانکار تشکر کردند تا برای ادامه این حرکت انگیزه داشته باشد.

اسيد پاشى پاى درختان گذرها

بعد از این‌که عکس‌ها در محله سر و صدا کرد و و ماجرا به گوش شهرداری رسید، شهردار موضوع را با پیمانکاری مطرح کرد، آنها پای کار ماندند و از اردیبهشت تا دو هفته پیش 1500 درخت را اصلاح کردند.

نوبت خوزان و فروشان

این‌طور که برومند تقى‌پور، پيمانكار آزادسازى درختان كهنسال گذرهاى خمينى‌شهر به اعضاى جمعيت ‏طبيعت ياران خمينى شهر گفته تا امروز ١٥٠٠اصله درخت كهنسال گذرهاى شهر از چنگ آسفالت رها شده ‏است. از اين آمار، ٨٩٠ اصله درخت در محله اندوان و ٦١٥ اصله درخت در محله ورنوسفادران آزاد شده ‏است. در محله‌هاى ورنوسفادران و اندوان حدود ١٠٠ درخت ديگر در برنامه آزادسازى است و ادامه كار ‏آزادسازى درختان در محله‌هاى فروشان و خوزان خواهد بود. ‏
از نگاه محبوبه یکی دیگر از اعضای گروه پایش، آبیاری، مشکل مهم درختان خمینی‌شهر است: «بخشی از ‏آبیاری درخت‌ها هنوز کامل انجام نمی‌شود. یا سهمیه آب منطقه را نمی‌دهند یا به دلیل ناهماهنگی در ‏آبیاری تأخیر اتفاق می‌افتد.» خمینی‌شهر، شهر بزرگی است و رسیدن به همه درختان گرفتار طول می‌‏کشد. محبوبه حرف‌هایش را این‌طور ادامه می‌دهد: «خمینی‌شهر چهار سهم از زاینده‌رود داشت و مادی ‏‏(نهرهای كوچك جدا شده از دل زاینده رود) هم دارد. به همین واسطه، در گذشته باغ-شهر بود و کوچه‌باغ‌‏های زیادی داشت؛ باغ‌ها و خانه‌ها در هم بودند. آثار این کوچه باغ‌ها و خانه باغ‌ها هنوز هست. ما در پایش عکس‌هایی گرفته‌ایم که نشان می‌دهد تمام درختان یک کوچه باغ را کنده‌اند.» ‏
نصر هم می‌گوید: «در کوچه باغ‌های قدیمی خمینی‌شهر، نشانه‌های کمی باقی مانده است. حتی میوه‌های ‏معروف و بومی این شهر دیگر در خمینی‌شهر وجود ندارند یا کمیاب شده‌اند؛ خشکسالی، از بین رفتن باغ‌‏ها، تبدیل آنها به منازل مسکونی. با این همه خمینی‌شهر هنوز باغ شهر است؛ نماد این باغ شهر می‌تواند ‏یکی از کوچه‌های شریعتی شمالی باشد که 300 چنار را در خود جای داده.» با این همه از نگاه او اوضاع ‏درختان آن‌قدر خوب نیست که فقط آزاد کردن‌شان از آسفالت، نجات‌شان دهد.‏

درختان خمینی‌شهر پلاک ندارند

پایش وضع درختان هر محله بیشتر از یک ماه طول کشید و حالا فاز اول کار گروه پایش به پایان رسیده ‏است. اعضای گروه، تصویر هزاران درخت خمینی‌شهر را ثبت کرده و ادامه کار را به شهرداری سپرده‌اند. ‏قدم بعدی گروه، مطالبه پلاک‌زنی درختان است. نصر می‌گوید: «می‌خواهیم اطلسی از درختان خمینی‌‏شهر و شناسنامه‌ای تهیه کنیم. درختان خمینی‌شهر هنوز پلاک ندارند. بعد از اتمام کار شهرداری، ‏تهیه اطلس سبز هدف بعدی ماست. علاوه بر این می‌خواهیم برای مقابله با آب دزدی و کارگاه‌های متخلف ‏محیط زیستی که نخاله‌های ساختمانی را در اطراف شهر رها می‌کنند، کاری انجام دهیم.»‏

ارسال دیدگاه

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

از اینکه دیدگاه خود رو با ما در میان گذاشتید، خرسندیم.