اقدام درستی بود اما بسیار دیر صورت گرفت

دفاع سعید لیلاز از افزایش قیمت بنزین

یک کارشناس اقتصادی گفت: «بدترین سیاست انرژی ممکن را ما داشتیم. این سیاست به مردم می‌گفت هرکس که ماشین دارد و ثروتمندتر است، می‌تواند یارانه بنزین بیشتری مصرف کند و این نهایت بی‌عدالتی بود، چنانکه مصرف بنزین در تهران تقریبا معادل بقیه کشور بود.»

به گزارش جماران، سعید لیلاز درخصوص طرح افزایش قیمت بنزین گفت: «هیچ شاهد علمی مبنی بر اینکه افزایش قیمت بنزین می‌تواند اثر ملموس یا تعیین‌کننده‌ای روی نرخ تورم داشته باشد، وجود ندارد. در پنج‌سال گذشته که ما قیمت را ثابت نگه داشتیم، اقتصاد ایران همچنان تورم داشته است. در پنج‌سال آخر آقای احمدی‌نژاد هم ما تورم داشتیم، درحالی‌ که در تمام این مدت قیمت سوخت ثابت بود.»
 آقای لیلاز افزایش قیمت بنزین به این شیوه را تأیید می‌کنید؟
بدیهی است که تأیید می‌کنم. من یکی از طراحان و پیشنهاددهندگان آن بودم. من از زیر بار مسئولیت شانه خالی نمی‌کنم. به نظر من بسیار اقدام درستی بود اما بسیار دیر صورت گرفت؛ البته ناقص است و باید کامل شود. این اتفاق باید دست‌کم ٢٠ماه پیش رخ می‌داد.
 استدلال‌تان برای تأیید این اقدام چیست؟
بدترین سیاست ممکن را در انرژی ما داشتیم. این سیاست به مردم می‌گفت هرکس که ماشین دارد و ثروتمندتر است، می‌تواند یارانه بنزین بیشتری مصرف کند و این نهایت بی‌عدالتی بود، چنانکه مصرف بنزین در تهران تقریبا معادل بقیه کشور بود، دوم اینکه ما همین بی‌عدالتی را به صورت امکان توزیع ترافیک، آلودگی و سرطان استفاده می‌کردیم نه به‌عنوان یک انتخاب که مردم بتوانند از آن استفاده کنند. من همیشه گفته‌ام که اگر ما قیمت بنزین را ١٠برابر کنیم و پولش را به دلار تبدیل کنیم و به بدترین دشمن ملت ایران- فرض کنید به بنیامین نتانیاهو- هدیه دهیم، از کاری که تا الان با کشور می‌کردیم [بهتر است.] چون اینکه شما ثروت ملی را از بین ببرید، یک سیاست است اما اینکه ثروت ملی را به آلودگی، سرطان و ترافیک تبدیل کنید، خیلی عجیب و غریب است. به همین دلیل من فکر می‌کنم با اجرای این کار به مراتب به عدالت و تأمین معیشت توده‌های مردم نزدیک‌تر شدیم.
 اما ظاهرا بر قیمت‌ها و افزایش تورم تأثیر خواهد داشت. شما چگونه می‌گویید به تأمین معیشت توده‌های مردم نزدیک‌تر شده‌ایم؟
نه، اثر زیادی ندارد. هرکس این را به شما گفته، دروغ محض گفته است. متوسط نرخ تورم در ‌سال١٣٩٧ درحالی‌ که قیمت بنزین در چهار‌سال ماقبل از آن ثابت بود، به ٣٥‌درصد رسید. تورم امسال بدون آنکه قیمت بنزین افزایش پیدا کند، نصف شده است. این را چطور می‌شود توضیح داد؟ عامل اصلی تورم در اقتصاد ایران مثل هر جای دیگر برهم‌خوردن توازن عرضه و تقاضای کل است؛ بنابراین هیچ شاهد علمی مبنی بر اینکه افزایش قیمت بنزین می‌تواند اثر ملموس یا تعیین‌کننده‌ای روی نرخ تورم داشته باشد، وجود ندارد. در پنج‌سال گذشته که ما قیمت را ثابت نگه داشتیم، اقتصاد ایران همچنان تورم داشته است. در پنج‌سال آخر آقای احمدی‌نژاد هم ما تورم داشتیم، درحالی ‌که در تمام این مدت قیمت سوخت ثابت بود.
 اما در دوران آقای احمدی‌نژاد هم که این اتفاق افتاد، تورم افزایش پیدا کرد.
بله، شما رابطه همزمانی را با رابطه علت و معلول قاتی نکنید. من عرض کردم در دوره آقای احمدی‌نژاد و دوره آقای روحانی هرکدام قیمت بنزین فقط یک‌بار افزایش پیدا کرد، اما نرخ تورم سالانه رو به افزایش بود؛ چون همزمان با افزایش قیمت سوخت و حامل‌های انرژی رشد نقدینگی در کشور ما ادامه دارد و در تمام سال‌های گذشته ادامه داشته و ممکن است شما آن عامل اصلی را فراموش کنید و فکر کنید افزایش حامل‌های انرژی عامل اصلی است. این یک برداشت کاملا غیرعلمی است.
ما همین الان که با هم صحبت می‌کنیم، نرخ رشد نقدینگی ٢٥‌درصد است. با همین نرخ ٢٥درصد، چه قیمت بنزین افزایش پیدا بکند، چه نکند، شما تورم خواهید داشت. الان که من دارم با شما صحبت می‌کنم، روزی ١٣٠٠‌میلیارد تومان دارد به نقدینگی ایران اضافه می‌شود. چطور ممکن است یک روزنامه‌نگار قدیمی مثل شما این را نبیند و افزایش حامل سوخت را عامل تورم بداند. در گذشته هم همین بوده است. می‌دانید که نرخ رشد نقدینگی در دوران آقای احمدی‌نژاد در مجموع بیشتر از دولت روحانی بود. به همین دلیل نرخ تورم در آن دولت لجام‌گسیخته‌تر از دولت آقای روحانی افزایش پیدا می‌کرد. عامل اصلی تورم برهم‌خوردن توازن بین عرضه و تقاضای کل است که یا به صورت رشد نقدینگی و افزایش تقاضای کل اتفاق می‌افتد یا به صورت کاهش عرضه مثل تحریم‌ها خودش را نشان می‌دهد.
 دونرخی‌شدن بنزین فسادزا نیست؟
به این شکل فسادش کمتر است و تا زمانی که ما بتوانیم خود افزایش قیمت بنزین را مدیریت کنیم و نظام یارانه‌ای مربوط را برقرار کنیم، فکر می‌کنم چاره دیگری نداریم. باید به سمت حذف سهمیه هم جلو برویم. من هم مثل شما فکر می‌کنم.
 آقای لیلاز نقدی که در شبکه‌های اجتماعی و زبان مردم وجود دارد این است که اگر اسم افزایش قیمت بنزین واقعی‌شدن بنزین است، زندگی ما هم واقعی است یا نه؟ شما فرمودید از طراحان این موضوع هستید و مسئولیت خود را رد نمی‌کنید. در این رابطه چه پاسخی دارید؟
ببینید مجانی‌دادن بنزین جز آلودگی و ترافیک هیچ کمکی به ملت ایران نمی‌کند، درحالی ‌که ما با افزایش قیمت بنزین بسیار می‌توانیم اصلاحات انجام دهیم. تجربه نشان می‌دهد که برقراری یارانه نقدی در ‌سال ٨٩ تأثیر روشن و ملموسی روی بهبود ضریب جینی گذاشته است و ١٢٠‌درصد افزایش پیداکردن قیمت بنزین این اثر را تکرار خواهد کرد. به نظر من گام مهمی را برای کاهش شکاف طبقاتی و بهبود معیشت حداقل سه تا پنج دهک جامعه برداشتیم.

ممکن است به این مطالب نیز علاقه‌مند باشید

ارسال دیدگاه

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

از اینکه دیدگاه خود رو با ما در میان گذاشتید، خرسندیم.