دسته‌ها
جهان

محاکمه برنده صلح نوبل به اتهام نسل‌کُشی

در هفته پیش‌رو، عالی‌ترین دادگاه سازمان ملل، دادگاه لاهه قرار است شاهد برگزاری جلسه‌ای در مورد نسل‌کشی یکی از برندگان جایزه صلح نوبل باشد: «آنگ سان سوچی»، رهبر دی فاکتوی میانمار باید از خود در برابر اتهامات کشتار و نسل‌کشی مسلمانان این کشور دفاع کند.
کسی که یک روز به علت فعالیت‌هایش در حمایت از حقوق بشر، مورد ستایش مردم جهان بود، حالا باید به سبب جنایت‌ها و کشتارهایش به دادگاه لاهه هلند پاسخگو باشد.
پرونده این جنایات را گامبیا، کشوری در غرب آفریقا که عضو سازمان همکاری‌های اسلامی است، به این دادگاه آورده است. در این پرونده، اسنادی جمع‌آوری شده که نشان می‌دهد ارتش میانمار علیه اقلیت مسلمانان، کشتارهای وسیعی را انجام داده، تجاوز کرده و جوامع آنها را از بین برده است.
کشتار مسلمانان روهینگیا، که قطعا بدون اجازه آنگ سان سوچی نمی‌توانسته صورت بگیرد، حالا تضادی را میان دو روی یک شخص عیان کرده است؛ سوچی سال ١٩٩١ که برنده جایزه صلح نوبل شد و ١٥‌سال را در حصر خانگی گذراند و سوچی کنونی که با حمایت از کشتار مردم روهینگیا، حالا منکر هرگونه خشونت انجام‌شده علیه این اقلیت مسلمان است.

شرایط مردم روهینگیا تا جایی به وخامت گرایید که «موزه هولوکاست آمریکا»، جایزه حقوق بشری‌ را که به سوچی داده بود، از او پس گرفت.
انتظار می‌رود که شرایط امنیتی در اطراف دادگاه به‌شدت برقرار باشد. حدس و گمانه‌هایی نیز مبنی بر امکان صدور دستور بازداشت برخی از افراد ارشد در ارتش میانمار وجود دارد؛ اما آنگ سان سوچی به‌عنوان رهبر دولت میانمار احتمالا می‌تواند از این دستگیری‌ها درامان بماند.
بر اساس قوانین دادگاه بین‌المللی لاهه، کشورهای عضو این حق را دارند که علیه سایر دولت‌های عضو، در مورد نقض قوانین بین‌المللی شکایت کنند. در اینجا، موضوع بر سر نقض کنوانسیون ١٩٤٨ است که در مورد پیشگیری از جنایت جنگی و مجازات جنایتکاران جنگی است.
این اولین‌باری نیست که این دادگاه جهانی به پرونده‌های نسل‌کشی رسیدگی می‌کند. پرونده‌های متعددی در دادگاه بررسی شده است؛ ازجمله جنگ‌های دهه ١٩٩٠ بالکان. با این حال، این اولین‌بار است که دادگاه لاهه به پرونده‌ای رسیدگی می‌کند که دولت‌های شاکی و متشاکی، دو کشور همسایه نیستند.
جلسات این پرونده قرار است در سه‌روز و در «کاخ صلح» (پیس پالاس) که دارای معماری نئو رنسانسی است، برگزار شود. گامبیا از این دادگاه درخواست کرده تا طی یک بیانیه اضطراری، میانمار را مجبور به توقف نسل‌کشی کند. دادگاه نیز باید به این پرونده رسیدگی کند تا ببیند آیا پاسخ قابل قبولی وجود دارد یا نه.
در این مرحله ابتدایی، قرار نیست هیچ فردی از میان ٧٠٠‌هزار روهینگیایی که از ترس جانشان در عملیات پاکسازی ارتش میانمار به بنگلادش گریخته‌اند، شهادت بدهد.
در شکایت گامبیا آمده است: «نسل‌کشی درطی همین عملیات‌های ارتش و به منظور ازبین‌بردن همه یا دست‌کم بخشی از مردم روهینگیا صورت گرفته است. عملیاتی که با کشتار دسته‌جمعی، تجاوز و نابودی و سوزاندن سیستماتیک روستاهای آنها صورت گرفته است. در بسیاری از موارد، مردم را درون خانه‌هایشان حبس کرده و سوزانده‌اند.»
استدلال‌های بنگلادش براساس یافته‌ها و تحقیقات سازمان ملل است که «قصد نسل‌کشی» در این جنایات را توصیف می‌کند. «یانگی لی»، گزارشگر ویژه سازمان ملل اولین کسی بود که خبر از حملاتی داد که در آن، نیروهای امنیتی و ارتش میانمار، خانه‌ها و مزارع و روستاهای مردم روهینگیا را می‌سوزاندند. یانگی لی نیز گفته بود که در بسیاری از موارد، خانه‌ها را زمانی آتش می‌زدند که مردم درون خانه‌ها بودند.
بررسی پرونده گامبیا روز سه‌شنبه توسط «ابوبکر ماری تامبادو» آغاز خواهد شد؛ کسی که دادستان کل گامبیا و وزیر دادگستری این کشور است که در دانشگاه «وارویک» انگلستان، در رشته حقوق تحصیل کرده است. او بعدها به‌عنوان دستیار ویژه دادستان در دادگاه بین‌المللی جنایی روآندا خدمت کرد.
قرار است که این دادگاه به صورت زنده در سراسر جهان پخش شود و به نظر می‌رسد که بیننده‌های میلیونی را به خود جذب کند.
پیش از برگزاری جلسات دادگاه، اعضای حزب ملی اتحاد برای دموکراسی آنگ سان سوچی، در شهر یانگون که بزرگ‌ترین شهر میانمار است، تظاهراتی را در حمایت از سوچی برگزار کردند. در میان بودائیان کشور که اکثریت میانمار را تشکیل می‌دهند، خانم سوچی از حمایت بسیار زیادی برخوردار است.
دادگاه کیفری بین‌المللی که آن هم در لاهه است، تحقیقات جداگانه‌ای را در مورد جنایات رهبران میانمار علیه صدها‌ هزار نفر از مردم روهینگیا و پناهجویانی که از ترس جانشان به بنگلادش فرار کرده‌اند، آغاز کرده است.
از سوی دیگر یک دادگاه فدرال در آرژانتین نیز دریافت شواهد علیه آنگ سان سوچی را آغاز کرده است. این دادگاه استدلال می‌کند که صلاحیت جهانی برای رسیدگی به شکنجه در هر نقطه از جهان را دارد. حالا شاید آنگ سان سوچی، رهبر دو فاکتوی میانمار که ٢٨‌سال پیش برنده جایزه صلح نوبل شده بود، به‌عنوان یک جنایتکار جنگی از سوی دادگاه لاهه معرفی شود.

از مجتبی پارسا

روزنامه‌نگار

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *